Ηλεκτρονικές Βιβλιοθήκες

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες προς την ακαδημαϊκή Κοινότητα

Η Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης (ΒΚΠ) του ΕΚΠΑ προσφέρει στην Ακαδημαϊκή Κοινότητα, μέσω Διαδικτύου, μια σειρά από ηλεκτρονικές υπηρεσίες, πρόσβαση σε μεγάλο φάσμα ηλεκτρονικών πηγών όπως περιοδικά, βιβλία, βιβλιογραφικές βάσεις, ψηφιακές συλλογές και θεματικές πύλες, με στόχο τη διευκόλυνση της έρευνας, της ενημέρωσης και εκπαίδευσης των φοιτητών, των μελών ΔΕΠ, των ερευνητών και των βιβλιοθηκονόμων του.

Όλες οι ηλεκτρονικές πηγές και συναφείς ηλεκτρονικές υπηρεσίες περιλαμβάνονται στον ιστότοπο της «Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης» (ΒΚΠ – http://www.lib.uoa.gr), που φιλοξενείται και συντάσσεται από το Υπολογιστικό Κέντρο Βιβλιοθηκών (ΥΚΒ) του ΕΚΠΑ. Ο ιστότοπος περιλαμβάνει κάθε είδους πληροφορία σχετική με τις βιβλιοθήκες του ΕΚΠΑ, όπως ωράρια λειτουργίας, επικοινωνία, νέα και ανακοινώσεις, παρουσίαση και διασύνδεση με τις προσφερόμενες ηλεκτρονικές υπηρεσίες κ.λπ.. Επίσης, παρέχει διασύνδεση με τα οκτώ mini sites που αντιστοιχούν στις οκτώ Βιβλιοθήκες Σχολών, όπου και παρέχεται περισσότερο εξειδικευμένη πληροφόρηση (ως προς το γνωστικό αντικείμενο των αντίστοιχων Σχολών).

Αναλυτικότερα, οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες που προσφέρονται περιλαμβάνουν:

* Πρόσβαση σε ηλεκτρονικές online πηγές πληροφόρησης

Παρέχεται πρόσβαση μέσω διαδικτύου σε διάφορες ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης όπως βάσεις δεδομένων http://www.lib.uoa.gr/yphresies/bibliografikes-baseis/(βιβλιογραφικές και πλήρους κειμένου), περιοδικά http://www.lib.uoa.gr/ypiresies/periodika.html, βιβλία http://www.lib.uoa.gr/ypiresies/biblia.html κ.λπ., στα οποία είτε υπάρχουν απευθείας συνδρομές του ΕΚΠΑ, είτε συνδρομές μέσω του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ/Heal-Link  http://www.heal-link.gr), ή είναι ανοικτής πρόσβασης. Η πρόσβαση πιστοποιείται κατά περίπτωση είτε μέσω αναγνώρισης των IP διευθύνσεων του ΕΚΠΑ (συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών VPN και Proxy

Server) είτε μέσω της υπηρεσίας Shibboleth, ή συνδυαστικά (http://www.lib.uoa.gr/access.html). Σαν υπηρεσία πρόσθετης αξίας προσφέρεται η δυνατότητα ενιαίας αναζήτησης τύπου discovery (http://www.lib.uoa.gr/ypiresies/eniaia-anazitisi.html) στο σύνολο -σχεδόν- των ηλεκτρονικών πηγών στις οποίες έχει πρόσβαση το ΕΚΠΑ (είτε είναι ανοικτής πρόσβασης ή μέσω συνδρομής). Προσφέρονται δύο εργαλεία discovery, το  http://www.lib.uoa.gr/summon Summon και το

http://search.ebscohost.com/login.aspx?authtype=ip,uid,guest&custid=ns020749&group=main&profile=eds EDS.

* «Πέργαμος»: Ενιαία Πλατφόρμα Ιδρυματικού Αποθετηρίου / Ψηφιακής

Βιβλιοθήκης

http://pergamos.lib.uoa.gr

H “Πέργαμος” αποτελεί το Ιδρυματικό Αποθετήριο του ΕΚΠΑ, το οποίο υποστηρίζει ένα πλήθος από ετερογενείς ψηφιακές συλλογές και τύπους ψηφιακών αντικειμένων, ενώ επιπλέον ενσωματώνει διαδικασίες και πλήρεις ροές εργασίας αυτο-απόθεσης εργασιών και ερευνητικού υλικού από φοιτητές και μέλη ΔΕΠ του ΕΚΠΑ. Περιέχονται πάνω από 1.000.000 ψηφιακά αντικείμενα ενσωματώνοντας τις συλλογές της παλαιάς ψηφιακής βιβλιοθήκης «Πέργαμος» καθώς και της παλαιάς ψηφιακής βιβλιοθήκης της «Γκρίζας Βιβλιογραφίας». Προσφέρονται πλήθος από δυνατότητες αναζήτησης και ανάκτησης περιεχομένου καθώς και προσωποποιημένες  υπηρεσίες.

* OPAC (Open Public Access Catalogue)

http://opac.seab.gr/search~S6*gre

Αποτελεί τον δημόσια προσπελάσιμο κατάλογο όπου αναζητείται και παρουσιάζεται το υλικό (βιβλία, περιοδικά, χάρτες, κ.λπ..) που υπάρχει στις βιβλιοθήκες του ιδρύματος και το οποίο καταγράφεται στο σύστημα αυτοματοποίησης βιβλιοθήκης (Integrated Library System – ILS) που χρησιμοποιεί το συνεργατικό σχήμα ILSaS (Integrated Library System as a

Service) του ΣΕΑΒ, στο οποίο συμμετέχει το ΕΚΠΑ. Μέσω του συστήματος ο χρήστης μπορεί να αναζητά τεκμήρια, να παρακολουθεί τις αναζητήσεις και τους δανεισμούς του, κ.λπ..

* Ηλεκτρονική έκδοση περιοδικών του ΕΚΠΑ

http://epub.lib.uoa.gr

Το πληροφοριακό σύστημα ηλεκτρονικής έκδοσης περιοδικών υποστηρίζει πλήρως τις διαδικασίες για την ηλεκτρονική έκδοση ενός επιστημονικού περιοδικού. Για την ώρα περιλαμβάνει τρία πλήρως ψηφιοποιημένα περιοδικά έκδοσης του ΕΚΠΑ. Προσφέρονται δυνατότητες αναζήτησης με διάφορα κριτήρια καθώς και ανάκτηση των ψηφιακών άρθρων.

* Ειδικές ψηφιακές βιβλιοθήκες και συλλογές

http://www.lib.uoa.gr/katoptron/

Το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα «Κάτοπτρον» διαχειρίζεται με ενιαίο τρόπο ιστορικές πληροφορίες που αφορούν την ελληνική παιδεία, τη φιλοσοφία και τις επιστήμες από το 17ο αι. έως τις αρχές του 19ου αι.

* Θεματικές πύλες (web portals) ειδικού ενδιαφέροντος

http://www.lib.uoa.gr/ypiresies/thematikes-pyles-portals/

Το ΥΚΒ έχει υλοποιήσει και υποστηρίζει τεχνικά μια σειρά από θεματικές πύλες (web portals) ειδικού ενδιαφέροντος, όπως την Θεματική Πύλη «ΕΥΡΥΠΥΛΗ» για την ελληνική και ρωμαϊκή αρχαιότητα

(http://portal.lib.uoa.gr/elrwa/) και την Θεματική Πύλη Κοινωνικών Επιστημών (http://portal.lib.uoa.gr/polep/).

* Παραγγελία άρθρων

http://www.lib.uoa.gr/ypiresies/paraggelia-arthron.html

Παρέχεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής καταγραφής και παρακολούθησης αιτημάτων παραγγελίας άρθρων από περιοδικά και συνέδρια με σκοπό την κάλυψη των εκπαιδευτικών και ερευνητικών αναγκών των μελών της Ακαδημαϊκής Κοινότητας.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών συνεργάζεται για την Παραγγελία Άρθρων με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ). Όσον αφορά τις παραγγελίες του εσωτερικού, πραγματοποιούνται μέσω του Συλλογικού Καταλόγου Περιοδικών του ΕΔΕΤΒ, ενώ για το εξωτερικό το ΕΚΤ συνεργάζεται με Βιβλιοθήκες του Εξωτερικού, όπως η British Library Document Supply Center (BLDSC) και η SUBITO (Γερμανικές Βιβλιοθήκες).

* Διαδανεισμός Βιβλίων

http://www.lib.uoa.gr/ypiresies/diadaneismos-biblion.html

Παρέχεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής καταγραφής και παρακολούθησης αιτημάτων διαδανεισμού βιβλίων από τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες μέλη του Δικτύου Διαδανεισμού Ελληνικών Βιβλιοθηκών (ΔΔΕΕ), που υλοποιείται μέσω του συστήματος διαδανεισμού βιβλίων «Ίρις» του ΣΕΑΒ. Οι εργασίες του Δικτύου αποσκοπούν στην εύρυθμη και σταθερή πρόσβαση χρηστών κάθε ακαδημαϊκού μέλους στο διαθέσιμο υλικό των συλλογών των υπόλοιπων μελών, εφόσον αυτό δε συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή της οικείας Βιβλιοθήκης.

* Σύστημα διαχείρισης αιτημάτων υποστήριξης

http://www.lib.uoa.gr/helpdesk.html

Πρόκειται για ένα πλήρες Helpdesk, όπου παρέχεται η ασύγχρονη υποστήριξη χρηστών για θέματα που αφορούν τις βιβλιοθήκες μέσω ενός ενιαίου συστήματος διαχείρισης αιτημάτων υποστήριξης (tickets). Το σύστημα χρησιμοποιείται είτε με χρήση απλού email ή μέσω web-based περιβάλλοντος. Δυνατότητες όπως η χρήση έτοιμων απαντήσεων, το ενιαίο περιβάλλον διαχείρισης ανεξάρτητα από την πηγή προέλευσης των αιτημάτων (email, φόρμες στους ιστοτόπους) και η εύκολη παρακολούθηση της επικοινωνίας που έχει προηγηθεί ανά αίτημα από το προσωπικό υποστήριξης εξυπηρετούν την αποδοτικότερη ασύγχρονη υποστήριξη των χρηστών.

* Υπηρεσία “Ρωτήστε έναν βιβλιοθηκονόμο”

Πρόκειται για διαδραστική (σύγχρονη) επικοινωνία μεταξύ προσωπικού και επισκεπτών και υποστήριξη χρηστών σε πραγματικό χρόνο (live support) στα πρότυπα των υπηρεσιών “ask a librarian”. Η υποστήριξη των χρηστών σε πραγματικό χρόνο επιτρέπει στους επισκέπτες των ιστοτόπων των βιβλιοθηκών να έρχονται σε άμεση επικοινωνία με προσωπικό των βιβλιοθηκών για τα θέματα που τους ενδιαφέρουν. Προσφέρονται δυνατότητες όπως η γραπτή επικοινωνία χωρίς την ανάγκη ανανέωσης (refresh) της σελίδας διαλόγου (chat window), αυτόματες ουρές αναμονής, ένδειξη διαθεσιμότητας χειριστών στους ιστοτόπους και στατιστικά χρήσης. Επιπλέον, σε περίπτωση μη διαθεσιμότητας προσωπικού, δίνεται η δυνατότητα ασύγχρονης επικοινωνίας με το προσωπικό των βιβλιοθηκών μέσω αποστολής μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου το οποίο αυτομάτως θα δημιουργεί αίτημα υποστήριξης στην αντίστοιχη εφαρμογή.

Πρόσβαση σε πηγές πληροφόρησης

Υπενθυμίζεται ότι η πλήρης πρόσβαση σε υπηρεσίες Ενιαίας Αναζήτησης, Ηλεκτρονικών Περιοδικών, Ηλεκτρονικών Βιβλίων και Βιβλιογραφικών Βάσεων, όσον αφορά συνδρομητικό ή επί πληρωμή περιεχόμενο και όχι ανοιχτής πρόσβασης το οποίο είναι εξ ορισμού ελεύθερο, είναι εφικτή μόνο μέσω του δικτύου του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Απαιτείται, επομένως:

  1. είτε φυσική παρουσία και χρήση στους χώρους του ΕΚΠΑ και χρήση υπολογιστή με δικτυακή διεύθυνση (IP addess) που να βρίσκεται μέσα στο εύρος δικτυακών διευθύνσεων του Πανεπιστημίου Αθηνών,
  2. είτε χρήση του ιδρυματικού λογαριασμού του χρήστη στο ΕΚΠΑ και ταυτοποίησή του μέσω της Υπηρεσίας Πιστοποίησης Χρηστών του Πανεπιστημίου Αθηνών (https://login.uoa.gr/login).

Σημείωση: Η υπηρεσία παρέχεται μόνο για τους χρήστες που βρίσκονται στο νέο σχήμα υπηρεσιών του ΕΚΠΑ και δεν απαιτείται η φυσική παρουσία του χρήστη σε χώρους του Πανεπιστημίου μας.

Πιο αναλυτικά, η πρόσβαση από τους χώρους του Πανεπιστημίου γίνεται αυτόματα, χωρίς να ζητείται κάποιος συνδυασμός username/password, ενώ η πρόσβαση από χώρους εκτός του Πανεπιστημίου πραγματοποιείται με τους παρακάτω τρόπους:

* Μέσω Proxy Server

Για τη διευκόλυνση των χρηστών του ΕΚΠΑ και την πρόσβαση στις υπηρεσίες των Βιβλιοθηκών εκτός δικτύου ΕΚΠΑ (π.χ. πρόσβαση στο Internet μέσω  ADSL), παρέχεται, σε συνεργασία με το  http://www.noc.uoa.gr/ Κέντρο Λειτουργίας και Διαχείρισης Δικτύου (Κ.ΛΕΙ.ΔΙ), η υπηρεσία πρόσβασης μέσω διαμεσολαβητή/διακομιστή μεσολάβησης (Proxy Server), χωρίς τη χρήση επιπλέον λογισμικού. Αναλυτικές οδηγίες σύνδεσης μέσω Proxy Server στο σύνδεσμο: http://www.noc.uoa.gr/syndesh-sto-diktyo/diakomistis-mesolabhshs-proxy-server.html (ΠΡΟΣΟΧΗ: όταν οριστεί ο proxy server, πρέπει να ενεργοποιηθεί -αν παρέχεται στον browser- η επιλογή “Χρήση αυτού του διαμεσολαβητή για όλα τα πρωτόκολλα”/”Use this proxy server for all protocols”).

* Μέσω VPN

Εναλλακτικά, μπορείτε να γίνει χρήση της υπηρεσίας «Εικονικού Ιδιωτικού Δικτύου» (Virtual Private Network – VPN). Αναλυτικές οδηγίες σύνδεσης μέσω Ιδεατού Δικτύου στο σύνδεσμο: http://www.noc.uoa.gr/syndesh-sto-diktyo/eikoniko-idiwtiko-diktyo-vpn.html.

EndNote (έκδοση web / online).

Μέσω της συνδρομής στην πλατφόρμα Web of Science του οίκου Clarivate Analytics, παρέχεται η δυνατότητα χρήσης στη διαδικτυακή online έκδοση του εργαλείου διαχείρισης βιβλιογραφικών αναφορών EndNote.

Το EndNote συνεργάζεται με διαφανή τρόπο με την πλατφόρμα Web of Science και επιπλέον επιτρέπει:

  • αναζήτηση στην PubMed, τη Library of Congress και άλλες διαδικτυακές πηγές
  • εισαγωγή αναφορών και PDF από διαδικτυακές πηγές
  • αποθήκευση μέχρι 50.000 αναφορών και 2GB συνημμένων
  • δημιουργία συνεργατικών ομάδων
  • οργάνωση βιβλιογραφίας στο Microsoft

Η πρόσβαση στο EndNote είναι εφικτή είτε μέσω της πλατφόρμας Web of Science είτε απ’ευθείας από το σύνδεσμο: http://my.endnote.com/.

Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο σχετικό εδάφιο του ιστοτόπου της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης:

http://www.lib.uoa.gr/ypiresies/bibliografikes-baseis/dokimastikes-syndromes-ekpa.html

Δικτυακή Πύλη HEAL-Link

Μέσω της δικτυακής πύλης των Ηλεκτρονικών Πηγών, κατ΄ αρχήν τα μέλη του Σ.Ε.Α.Β. έχουν πρόσβαση στα ηλεκτρονικά περιοδικά (εκδοτικών οίκων) στα οποία έχει συνδρομή ο Σ.Ε.Α.Β. Η πρόσβαση προσφέρεται μέσω ενός αλφαβητικού καταλόγου ή μέσω θεματικής κατηγοριοποίησης, ειδικότερα της υιοθετηθείσας από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου (Library of Congress Subject Headings).

Επίσης, οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να εγγραφούν και να αποκτήσουν πρόσβαση στο υπο-περιβάλλον My HEAL-Link. Το συγκεκριμένο υπο-περιβάλλον υποστηρίζει την εξατομικευμένη πρόσβαση στα ηλεκτρονικά περιοδικά της Συλλογής. Μέσα στο My HEAL-Link, ο χρήστης μπορεί να διαμορφώσει το εξατομικευμένο περιβάλλον του (Προφίλ).

Η εν λόγω Δικτυακή Πύλη αναβαθμίζεται με την ανάπτυξη και παροχή δικτυακών υπηρεσιών πληροφόρησης και υποστήριξης τόσο του προσωπικού των βιβλιοθηκών-μελών του Σ.Ε.Α.Β. όσο και των τελικών χρηστών, σε θέματα Ηλεκτρονικών Πηγών (συμβάσεις, τεχνικά ζητήματα, πρόσβαση κ.λπ.), μέσα από σχετικό ιστότοπο που θα περιλαμβάνει: στατικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό και Συχνές Ερωτήσεις (FAQs), αποστολή Newsletter στα μέλη του Σ.Ε.Α.Β., εμπλουτισμό της υπάρχουσας ιστοσελίδας και βελτίωση του Γραφείου Αρωγής (Help-Desk) της συγκεκριμένης υπηρεσίας, εμπλουτισμό του δικτυακού τόπου των Ηλεκτρονικών Πηγών, καθώς και διαχείρισή του με Νέες Τεχνολογίες (Ajax, jQuery, memcache), οι οποίες θα ανανεώνουν και θα βελτιώνουν τη λειτουργικότητα και την ταχύτητά του και άρα θα διευκολύνουν τους τελικούς χρήστες.

Ηλεκτρονικά Βιβλία

Πλήρες κείμενο σε https://www.heal-link.gr/dcnts/Springer_e-bookslist.pdf 2.500 περίπου τίτλους ηλεκτρονικών βιβλίων.

  • Springer Full eBook Package (Copyright Years 2005-2017)

Πλήρες κείμενο σε περισσότερους από 65.000 τίτλους ηλεκτρονικών βιβλίων που περιλαμβάνουν μονογραφίες, μονογραφίες σε σειρές και πληροφοριακά έργα όπως εγκυκλοπαίδειες, άτλαντες, εγχειρίδια, κ.λπ.

  • Wiley Online Books Collection

Πλήρες κείμενο σε όλα τα ηλεκτρονικά βιβλία του Wiley (περισσότεροι από 20.000 τίτλοι).

Ηλεκτρονικά Βιβλία Ανοικτής Πρόσβασης

  • Directory of Open Access Books (DOAB)

Πλήρες κείμενο σε περισσότερους από 15.000 τίτλους ηλεκτρονικών βιβλίων 300 εκδοτών.

  • OAPEN Library

Πλήρες κείμενο σε περισσότερους από 8.000 τίτλους ηλεκτρονικών ακαδημαϊκών βιβλίων διαφόρων διακεκριμένων εκδοτών, κυρίως στον τομέα των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών.

  • University Press Books (Project MUSE)

Πλήρες κείμενο σε περισσότερους από 550 τίτλους ηλεκτρονικών βιβλίων διαφόρων διακεκριμένων πανεπιστημιακών εκδόσεων.

Ηλεκτρονικές Πηγές ανά Θεματική Κατηγορία

* Medicine

* Science

* Social sciences

Βιβλιογραφικές βάσεις & Βάσεις πλήρους κειμένου / Πληροφοριακό υλικό

  • Portico

Πρόσβαση στους τίτλους ηλεκτρονικών περιοδικών που έχουν “ενεργοποιηθεί” και διατίθενται από το Portico. Το Portico είναι μία υπηρεσία που προσφέρει ένα μόνιμο αρχείο (permanent archive) ηλεκτρονικών επιστημονικών περιοδικών, παρέχοντας με αυτόν τον τρόπο προστασία ενάντια στην πιθανή απώλεια πρόσβασης (π.χ. αναστολή λειτουργίας του εκδότη, διακοπή έκδοσης τίτλου, λήξη σύμβασης κ.λπ.) στο ηλεκτρονικό υλικό του HEAL-Link και διασφαλίζοντας έτσι τη συνεχή πρόσβαση σε αυτό.

  • SCOPUS

Πρόσβαση στη βιβλιογραφική βάση δεδομένων του Elsevier, με ταυτόχρονη αναζήτηση σε περισσότερους από 21.500 τίτλους επιστημονικών περιοδικών, σε περισσότερους από 116.000 τίτλους ηλεκτρονικών βιβλίων και στο Διαδίκτυο και δυνατότητα αυτόματης σύνδεσης με το πλήρες κείμενο του άρθρου, αν αυτό αποτελεί συνδρομή του ΣΕΑΒ (HEAL-Link). Η βάση Scopus περιλαμβάνει επίσης citation indexes, δηλαδή τις αναφορές των άρθρων των επιστημονικών περιοδικών που αποδελτιώνει η βάση σε όλους τους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας.